BLINDGANGER CLAES DE VRIESELAAN ROTTERDAM

Opdrachtgever:
Gemeente Rotterdam
Locatie:
Rotterdam

Op 30 mei 2024 was voor de Explosieven Opsporing specialisten van onze afdeling Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (OOO) een dag om nooit te vergeten. Na maanden van voorbereiding werd ‘Blindganger 27’, zoals de niet ontplofte vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog ook wel bekend staat, uitgegraven en uiteindelijk door de EOD tot ontploffing gebracht.

Wat eraan voorafging
Door uitgebreid historisch onderzoek van de specialisten van Saricon weten we dat in Rotterdam op zo’n 200 plekken een verhoogde kans is op de aanwezigheid van een niet ontplofte vliegtuigbom (ook wel blindganger genoemd). Ook in de Claes de Vrieselaan was dat het geval.

Eind 2016 is, met behulp van detectieapparatuur, de waarschijnlijke aanwezigheid en locatie van een blindganger door ons bevestigd. De bom lag op zo’n 8 meter onder de grond. Op dit soort dieptes kan zo’n bom vaak zonder risico blijven liggen. In het geval van de Claes de Vrieselaan was het echter nodig om funderingen te herstellen. Dat heeft het college van Burgemeester en Wethouders in 2017 doen besluiten dat de bom geruimd moest worden.

Bijzondere operatie
Het gebeurt niet vaak dat er in het centrum van een stad dit soort werkzaamheden worden uitgevoerd. Het verwijderen van deze bom is deze ingrijpende gebeurtenis  uiterst zorgvuldig voorbereid.

Om de bom te verwijderen, was het nodig om 3 panden (6 woningen) te slopen. Het slopen was in het najaar van 2023 klaar. Daarna hebben wij, in nauwe samenwerking met onder andere de Gemeente Rotterdam en de EOD het werk uitgevoerd dat nodig was om de bom op te graven, onschadelijk te maken, af te voeren en uiteindelijk, te vernietigen.

Tijdens de ruiming op 30 mei moesten uit voorzorg zo’n 1.100 bewoners uit de directe omgeving hun woning uit. Veiligheid voor alles! 

“Meestal vinden we explosieven in open terreinen, vlakbij vliegvelden of havengebieden, waar alleen bedrijven tijdelijk moeten sluiten. Zo’n ruiming heeft veel minder impact op de omgeving. Hier ligt de blindganger middenin een woonwijk en moeten 1.100 mensen hun woning verlaten. Daarnaast weten we pas op 30 mei zeker met wat voor bom en ontsteker we te maken hebben. We zijn uitgegaan van een duizend ponder, het zwaarste kaliber met de meeste springstof, zodat we donderdag niet voor verrassingen komen te staan.”

Sergeant-Majoor Chris, Explosieve Opsporingsdienst Defensie.

Precisiewerk op de vierkante meter
Om een bom die zo’n 8 meter onder de grond ligt te benaderen en te ruimen is zwaar materieel ingezet. En om daarmee goed uit de voeten te kunnen, in de krappe ruimte tussen de huizen, is onze kraan speciaal voor dit werk uitgerust met een hydraulische cabine verhoging en LMB (last moment beveiliging).

Met deze hydraulische cabine kan deze 2,15 meter omhoog verplaatst worden wat de machinist een beter zicht geeft op de werkzaamheden in de kuip. De LMB zorgde ervoor dat we veilig kunnen hijsen.

Daarnaast is er voor dit bijzondere werk in samenwerking met Gebr. De Koning een speciale bouwkuip constructie uitgedacht en geplaatst. Dat hebben zij met veel precisie en in de krappe ruimte rond deze bom vakkundig en trillingvrij gedaan door gebruik te maken van een Silent Piler.

De ontmanteling
Na jaren van voorbereiding was het op donderdag 30 mei dan eindelijk zover. Nadat de bom volledig was blootgelegd is deze door de EOD uitgegraven, geïdentificeerd en onschadelijk gemaakt. De bom is daarna verwijderd en afgevoerd en op de Maasvlakte tot ontploffing gebracht.

Vervolgens is door ons het diepte gat tussen de huizen weer gedicht zodat, kon worden gestart met de funderingswerkzaamheden voor de nieuwe panden die hier komen te staan.

Lees hier hoe collega Anouk dit bijzondere project van dichtbij heeft beleeft

Bekijk de korte landmacht documentaire over de bomruiming

Het rioleringssysteem in de stad Rotterdam wordt vervangen. Gelukkig krijgen al die oude buizen een nieuwe bestemming. Ze worden gebruikt voor de aanleg van maar liefst 4 km langsdammen in de Nieuwe Waterweg, tussen de Maeslantkering en Rozenburg. Een mooi voorbeeld van circulariteit in de waterbouw! Langsdammen worden over het algemeen aangelegd met stortsteen. In dit geval worden de rioolbuizen en putten, dus na een grondige schoonmaak, gebruikt om de dammen te bouwen. Hiermee wordt veel materiaal en CO2 bespaard. De langsdammen steken deels boven het water uit waardoor golfslag en stroming worden tegengehouden. Door het gebruik van de rioolbuizen ontstaat een dam met ongelijke vormen en gaten. Het luwgebied achter de dam én de dam zelf zijn aantrekkelijk voor vogels, waterplanten, vissen en ander waterleven. Dit maakt de dam gunstig voor de biodiversiteit en uiteindelijk ook voor de waterkwaliteit. “Rotterdamse rioolbuizen krijgen een tweede leven en zorgen voor waterleven. Waterdieren hebben in en op de riooldammen meer plek om te schuilen en te rusten. Dat is gunstig voor de ecologie en waterkwaliteit. Vissen zullen bovendien meer energie hebben om verder landinwaarts te trekken, dat is dus ook verderop gunstig voor de waterkwaliteit.” – Erik van Duijn, technisch adviseur Rijkswaterstaat Het idee voor deze dam van rioolbuizen komt uit het project ‘De Groene Poort’. Hierin werken Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf Rotterdam N.V., Gemeente Rotterdam, WWF-Netherlands (Wereld Natuur Fonds) en ARK Natuurontwikkeling samen. De dam werd stukje bij beetje door ons gerealiseerd. Zo geven we met elkaar uitvoering aan de Kaderrichtlijn Water. Daarnaast is het een mooi voorbeeld van hergebruik, daar werken wij graag aan mee!