VERRUIMING EN ONDERHOUD VAARGEUL EEMSHAVEN

Opdrachtgever:
Rijkswaterstaat
Locatie:
Eemshaven - Delfzijl

In 2016-2017 waren we verantwoordelijk voor de verruiming van de vaarweg Eemshaven-Noordzee. Tijdens die eerste verruiming is ook Vogelbroedeiland Eemshaven en het Marconi Kwelderlandschap Delfzijl aangelegd. Momenteel voeren we een meerjarig onderhoudscontract uit om de Eemsgeul op diepte te houden.

Het werk, ‘Verruiming vaargeul Eemshaven-Noordzee / Marconi Kwelderlandschap Delfzijl’, in opdracht van Rijkswaterstaat, omvatte de verruiming van ca. 42 km vaarweg tussen de Eemshaven en de Noordzee, de aanleg van een vogelbroedeiland ter hoogte van Nieuwstad en een kwelderlandschap in Delfzijl.

Energieonafhankelijkheid
De Eemshaven is onder andere belangrijk voor aan- en doorvoer van brandstoffen en vervult daarmee een cruciale rol in de Europese energieonafhankelijkheid. Daarom hebben we de Eemsgeul in 2018 verdiept om toegang te bieden voor schepen met een maximale diepgang van 14 m. Door het verruimen van de vaargeul is de bereikbaarheid van de Eemshaven verbeterd en het heeft de verdere ontwikkeling van de Eemshaven als energiehaven mogelijk gemaakt.

“Verdiepen was noodzakelijk voor het bevoorraden van de energiecentrales in de Eemshaven. Met deze verdieping kunnen grotere schepen de Eemshaven bereiken.”

Benno Beimers  |  Nautisch adviseur Rijkswaterstaat

Hergebruiken van materiaal
Het vrijgekomen bodemmateriaal uit de Eemsgeul is deels hoogwaardig hergebruikt. Zo is een gedeelte gebruikt voor de aanleg van het vogelbroedeiland nabij de Eemshaven. Een ander deel is gebruikt voor het kwelderlandschap nabij Delfzijl.

Ter bescherming van dit kwelderlandschap legden we een breukstenen dam en oever aan over een lengte van ca. 2 km. Ook gebruikten we een deel van het zand voor andere projecten zoals in de regio zoals een strandsuppletie bij Borkum en het afdekken van kabels en leidingen op de zeebodem.

Vogelbroedeiland
Stap 1 was het realiseren van het grondlichaam voor het Vogelbroedeiland Eemshaven. Vervolgens is verder gegaan met het aanbrengen van een stortstenen bekleding aan de buitenzijde van het eiland. Nu het eiland er ligt, wordt het gebruikt als broedlocatie voor pionier broedvogels zoals Visdieven, Noordse Sternen en Bontbekplevieren.

Marconi kwelderlandschap
In Delfzijl is door het oppersen van zand het Marconi Kwelderlandschap gerealiseerd. Dit kwelderlandschap, met een totale oppervlakte van ongeveer 50 ha, heeft zowel een ecologische als een recreatieve functie.

Onderhoud vaargeul
Sinds eind 2023 voeren we het meerjarige onderhoud aan de Eemsgeul uit in opdracht van Rijkswaterstaat. De Eemsgeul is de toegangsroute naar de Eemshaven, de grootste zeehaven van Noord-Nederland. Sinds de komst van de LNG-terminal vervult de haven ook een cruciale rol in de Europese energieonafhankelijkheid.

“Doordat de Eemsgeul geschikt is voor grote schepen, kon er in 2022 in een relatief korte tijd ook een LNG-terminal ontwikkeld worden in de Eemshaven. Het bevaarbaar houden van deze verbinding is dus van vitaal belang voor de Europese energie-onafhankelijkheid”, aldus Benno Beimers | nautisch adviseur Rijkswaterstaat.

Duurzaamheid
Om bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstelling van Rijkswaterstaat zijn we als aannemer uitgedaagd om een aanbod te doen dat zowel op duurzaamheid als op prijs aantrekkelijk was. Rijkswaterstaat streeft naar een continue vermindering van milieukosten, waaronder verlaging van CO2-uitstoot, stikstofuitstoot en energiegebruik.

Voor het Eemsgeul-contract zijn bijvoorbeeld de maximaal toelaatbare milieukosten 20% verlaagd ten opzichte van het voorgaande contract.

Al tijdens de bouw is de Charlock voorzien van een SCR-installatie (een katalysator die stikstofoxiden afvangt). Deze katalysator zetten we ook in tijdens de werkzaamheden aan de Eemsgeul en we varen in de eco-modus. Daardoor is het brandstofverbruik flink gedaald bij een gelijkblijvend productieniveau.

“De duurzaamheidseisen van de Rijkswaterstaat hebben ons gestimuleerd het brandstofverbruik nog verder te minimaliseren. Het schip dat we inzetten, de Charlock, is gebouwd in 2016 en gecertificeerd als ‘Clean Ship’”.

Jan Huijbers Directeur van Van den Herik

Van den Herik Kust & Oeverwerken werkt al voor de tweede keer aan de verruiming van de vaarweg Eemshaven-Noordzee. Tijdens die eerste verruiming is ook Vogelbroedeiland Eemshaven en het Marconi Kwelderlandschap Delfzijl aangelegd. Het werk, ‘Verruiming vaargeul Eemshaven-Noordzee / Marconi Kwelderlandschap Delfzijl’, in opdracht van Rijkswaterstaat PPO, omvatte de verruiming van ca. 42 km vaarweg tussen de Eemshaven en de Noordzee, de aanleg van een vogelbroedeiland ter hoogte van Nieuwstad en een kwelderlandschap in Delfzijl. Door het verruimen van de vaargeul is de bereikbaarheid van de Eemshaven verbeterd en het heeft de verdere ontwikkeling van de Eemshaven als energiehaven mogelijk gemaakt. Hergebruiken van materiaal Het vrijkomende bodemmateriaal is deels hoogwaardig hergebruikt. Zo is een gedeelte gebruikt voor de aanleg van het vogelbroedeiland nabij de Eemshaven. Een ander deel is gebruikt voor het kwelderlandschap nabij Delfzijl. Ter bescherming van dit kwelderlandschap legden we een breukstenen dam en oever aan over een lengte van ca. 2 km. Ook gebruikten we een deel van het zand voor nabijgelegen projecten: ‘Strandsuppletie Borkum’, ‘afdekken kabel NorNED en ‘Sand Dumping Services NGT’. Zo is vrijgekomen zand vanuit de vaarwegverruiming direct toegepast om de kust bij Borkum te versterken en voor het onderhoud aan nabijgelegen kabels en leidingen. Het resterende materiaal pasten we toe op een drietal verspreidingslocaties. Vogelbroedeiland Eerst is het grondlichaam voor het Vogelbroedeiland Eemshaven aangebracht. Vervolgens is verder gegaan met het aanbrengen van een stortstenen bekleding aan de buitenzijde van het eiland. Nu het eiland gerealiseerd is, is deze geschikt als broedlocatie voor pionier broedvogels zoals Visdieven, Noordse Sternen en Bontbekplevieren. Marconi kwelderlandschap In Delfzijl is door het oppersen van zand het Marconi Kwelderlandschap gerealiseerd. Dit kwelderlandschap, met een totale oppervlakte van ongeveer 50 ha, heeft na realisatie een ecologische en recreatieve functie. Niveau 5 op de CO₂-prestatieladder Het project was er een met niveau 5 project op de CO₂-prestatieladder. Een groot deel van het baggerwerk is verricht met de innovatieve T.S.H.D. Charlock. Deze nieuwbouw ‘clean ship’ gecertificeerde hopper is in 2016 in de vaart genomen en direct gestart op een onderwatersuppletie te Bloemendaal-Zandvoort. De eerste vaarwegverruiming van de Eemsgeul was het 2e project van dit schip. Het onderhoud aan de Eemsgeul wordt sinds kort uitgevoerd door aannemer Van Den Herik uit Sliedrecht. De Eemsgeul is de toegangsroute naar de Eemshaven, de grootste zeehaven van Noord-Nederland. Sinds de komst van de LNG-terminal vervult de haven ook een cruciale rol in de Europese energieonafhankelijkheid. Om bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstelling van Rijkswaterstaat zijn aannemers uitgedaagd om een aanbod te doen dat zowel op duurzaamheid als op prijs aantrekkelijk is. Rijkswaterstaat streeft naar een continue vermindering van milieukosten, waaronder verlaging van CO2-uitstoot, stikstofuitstoot en energiegebruik. Voor het Eemsgeul-contract zijn bijvoorbeeld de maximaal toelaatbare milieukosten 20% verlaagd ten opzichte van het voorgaande contract. Duurzaamheid ‘De duurzaamheidseisen van de Rijkswaterstaat hebben ons gestimuleerd het brandstofverbruik nog verder te minimaliseren’, vertelt Jan Huijbers, directeur van Van den Herik. ‘Het schip dat we inzetten, de Charlock, is gebouwd in 2016 en gecertificeerd als ‘Clean Ship’. Al tijdens de bouw is de Charlock voorzien van een SCR-installatie (een katalysator die stikstofoxiden afvangt). Deze katalysator zetten we ook in tijdens de werkzaamheden aan de Eemsgeul en we varen in de eco-modus. Daardoor is het brandstofverbruik flink gedaald bij een gelijkblijvend productieniveau.’ Energieonafhankelijkheid De Eemshaven is onder andere belangrijk voor aan- en doorvoer van brandstoffen en vervult daarmee een cruciale rol in de Europese energieonafhankelijkheid. Daarom is de Eemsgeul in 2018 -eveneens door Van den Herik- verdiept om toegang te bieden voor schepen met een maximale diepgang van 14 m. LNG-terminal Eemshaven Benno Beimers, nautisch adviseur Rijkswaterstaat licht toe: ‘Verdiepen was noodzakelijk voor het bevoorraden van de energiecentrales in de Eemshaven. Met deze verdieping kunnen grotere schepen de Eemshaven bereiken.’ ‘Doordat de Eemsgeul geschikt is voor grote schepen, kon er in 2022 in een relatief korte tijd ook een LNG-terminal ontwikkeld worden in de Eemshaven. Het bevaarbaar houden van deze verbinding is dus van vitaal belang voor de Europese energie-onafhankelijkheid.’ Meer weten? Lees hier meer!